Các bộ phận cơ bản của hệ thống rót khuôn đúc

Cốc rót (phễu rót)

Nhiệm vụ: Cốc rót là nơi đầu tiên tiếp nhận kim loại lỏng khi rót vào khuôn và cung cấp kim loại lỏng cho ống rót.

Yêu cầu:

  • Đủ lớn để tạo vật đúc hoàn chỉnh.
  • Cấp dòng kim loại lỏng liên tục cho ống rót.
  • Lọc lại một phần xỉ trong kim loại lỏng.
  • Tiết kiệm kim loại.

Các loại cốc rót:

  • Cốc rót thường

  • Đặc điểm: Dễ chế tạo và dễ rút mẫu, không có tác dụng lọc xỉ, dòng kim loại lỏng chảy xuống ống rót rất mạnh nên dễ làm vỡ lở khuôn. Vì vậy khi rót kim loại lỏng vào khuôn cần phải bảo đảm cốc rót đầy kim loại lỏng để cho kim loại lỏng chuyển vào khuôn một cách liên tục và xỉ có điều kiện nổi lên trên, không đi vào khuôn.
  • Áp dụng: khi đúc các vật đúc đơn giản và yêu cầu không cao.

Cốc rót có màng lọc:

Trước khi rót kim loại lỏng vào cốc rót người ta đậy màng lọc bằng một tấm kim loại mỏng. Sau khi đã đổ đầy kim loại lỏng vào cốc rót, tấm kim loại mỏng sẽ bị nóng chảy, kim loại lỏng sẽ chảy qua màng lọc vào khuôn. Màng lọc được làm bằng vật liệu làm khuôn.

  • Đặc điểm: lọc được một phần xỉ, dễ tắc khi rót kim loại lỏng vào khuôn.
  • Áp dụng: thường dùng cho kim loại, hợp kim có độ chảy loảng cao, nhiệt độ nóng chảy
    thấp.

Cốc rót có màng ngăn:

Đặc điểm: lọc xỉ tốt, cho chất lượng kim loại lỏng cao, khó chế tạo, khó rút mẫu, tốc độ chảy của kim loại lỏng chậm. Do đó khả năng điền đầy khuôn kém hơn.Dùng khi đúc kim loại, hợp kim có độ chảy loảng cao.

Cốc rót ly tâm:

Khi rót nhờ lực ly tâm mà kim loại nặng bị bắn ra xung quanh theo thành cốc chảy vào khuôn, còn xỉ và tạp chất nhẹ tập trung vào giữa và nổi lên trên.

  • Đặc điểm: lọc xỉ tốt, tạo được dòng chảy rối do đó tăng tính lưu động của kim loại lỏng do đó điền đầy khuôn tốt hơn. Nhưng khó chế tạo
  • Áp dụng: đúc các vật đúc quan trọng.

Cốc rót có nút đậy:

Trước khi rót kim loại lỏng vào cốc rót ta dùng nút không chảy (chịu được nhiệt độ cao). Sau đó rót đầy kim loại lỏng vào. Xỉ nhẹ nổi lên trên. Mở nút cho kim loại lỏng sạch ở dưới chảy vào khuôn.

Ống rót (đậu rót)

Nhiệm vụ : Tiếp nhận kim loại lỏng từ cốc rót, dẫn hướng cho kim loại lỏng đến rãnh lọc xỉ.

Yêu cầu: 

  • Tiết diện đủ lớn để dẫn kim loại lỏng.
  • Tạo dòng chảy êm.
  • Giảm động năng dòng chảy để tránh phá huỷ khuôn.

Tiết diện:

  • Thường dùng tiết diện tròn.

Các loại ống rót: 

  • Ống rót thường:
    ống rót thường

    1. Đặc điểm: dễ chế tạo, tốn kim loại, dễ bị xói mòn.
    2. Áp dụng: đúc các vật đúc có chiều cao thấp.
  • Ống rót nhiều bậc:
    ống rót nhiều bậc

    1. Đặc điểm: Lọc được một phần xỉ, giảm bớt một phần động năng dòng chảy khi đi vào khuôn, khó chế tạo, dễ bị tắc đường dẫn
  • Ống rót hình rắn:
    ống rót hình rắn

    1. Đặc điểm: Dòng chảy liên tục đổi chiều do đó giảm động năng dòng chảy, tránh xói mòn  khuôn, thuận lợi tạo dòng chảy rối, lọc một phần xỉ, không có va đập khi rót, rất khó chế tạo.

Rãnh lọc xỉ

Công dụng: Lọc sạch xỉ trong kim loại lỏng trước khi đưa vào rãnh dẫn để dẫn vào khuôn.

Yêu cầu

  • Hoàn thành được nhiệm vụ tách xỉ.
  • Giảm tốc độ dòng chảy của kim loại.
  • Tính toán hợp lý để tiết kiệm kim loại.

Vị trí

Đặt dưới ống rót và trên rãnh dẫn.

Tiết diện

Thường có tiết diện hình thang cân vì có hiệu quả nổi xỉ tốt nhất. Ngoài ra còn có tiết diện  hình bán nguyệt, hình tam giác.

tiết diện rãnh lọc xỉ

Rãnh dẫn

Công dụng: Dẫn kim loại sạch từ rãnh lọc xỉ cung cấp cho hòm khuôn.

Yêu cầu

  • Dẫn đủ kim loại lỏng vào khuôn.
  • Tiếp tục thực hiện quá trình lọc xỉ.
  • Dễ cắt ra khỏi vật đúc.
  • Tiết kiệm kim loại.

Tiết diện

Hình thang cân, hình bán nguyệt hoặc hình tam giác.

tiết diện rãnh dẫn

Một số kiểu rãnh dẫn

  • Rãnh dẫn nhiều tầng: Dùng cho vật đúc có chiều cao lớn, kích thước lớn

rãnh dẫn nhiều tầng

  • Rãnh dẫn kiểu khe hẹp: Bảo đảm điền đầy kim loại tốt, vật đúc nguội đều và chặn xỉ tốt. Do đó được sử dụng khi đúc
    vật đúc hợp kim nhẹ (nhôm, magiê) có thành mỏng và bố trí ở thành dày của vật đúc.

rãnh dẫn kiểu khe hẹp

  • Rãnh dẫn kiểu mưa rơi:
    1. Đặc điểm: tạo chất lượng rót đều, bảo đảm vật đúc nguội đều, kim loại vật đúc mịn chặt hơn,
      khó chế tạo và khó đúc.
    2. Áp dụng: đúc vật đúc bằng gang hoặc hợp kim đồng cỡ lớn và cao.

rãnh dẫn kiểu mưa rơi

  • Rãnh dẫn kiểu xifông: Kim loại lỏng đi vào lòng khuôn bằng cách dâng từ dưới lên, dòng  kim loại chảy êm từ từ. Thường áp dụng cho đúc vật đúc cỡ lớn và quan trọng

Hiện nay công việc thiết kế khuôn mẫu được thực hiện trên các phần mềm CAD/CAM. Toàn bộ các bộ phận của một bộ khuôn đều được thực hiện từ A-Z bao gồm cả hệ thống rót, tại Việt Nam phần mềm Creo khá được ưu chuộng trong lĩnh vực này => Tìm hiểu thiết kế khuôn creo

Hãy là người bình luận đầu tiên

Viết bình luận

Thông tin của bạn sẽ được bảo mật.


*